Przy rwie kulszowej celem ćwiczeń jest zmniejszenie ucisku na nerw kulszowy i rozluźnienie mięśni wokół niego — stąd neuromobilizacje, rozciąganie mięśnia gruszkowatego i praca w bezpiecznych pozycjach leżących. Poniżej 6 ćwiczeń, od których zaczynamy w Fizjointegrze. Serie i powtórzenia rozpisujemy na wizycie, bo przy rwie ważniejszy od ich liczby jest kierunek ruchu.
6 ćwiczeń. Serie i powtórzenia ustalamy na wizycie w Fizjointegrze w Nowym Targu.
Poniżej pokazujemy przykładowy zestaw ćwiczeń przy rwie kulszowej — wybrany na podstawie wytycznych fizjoterapeutycznych i badań klinicznych.
Aby ćwiczenia przyniosły efekt, należy omówić z fizjoterapeutą ilość serii oraz ilość powtórzeń. Fizjoterapeuta powinien też wytłumaczyć dokładną technikę wykonywania każdego ćwiczenia.
Pacjenci Fizjointegry dostają taki rozpisany plan na wizycie, po badaniu — razem z instruktażem na sali. .
McKenzie side glides
Pozycja wyjściowa: stanie, dłonie na biodrach
Ćwiczenie z metody McKenziego: biodra przesuwają się w bok przy nieruchomym tułowiu, zwykle w stronę przeciwną do bólu. Celem jest centralizacja — wycofanie bólu z nogi w stronę kręgosłupa. To pierwszy ruch, którego efekt sprawdzamy na badaniu.
nerve glide
Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach, udo podtrzymane rękami
Naprzemienne prostowanie i uginanie kolana sprawia, że nerw kulszowy przesuwa się w swoich kanałach, zamiast być rozciągany. Badania pokazują, że taka mobilizacja zmniejsza ból nerwowy bezpieczniej niż intensywne rozciąganie nogi.
Pozycja wyjściowa: siedzenie na krześle, kostka na przeciwnym kolanie
Delikatne pochylenie tułowia w tej pozycji rozciąga mięsień gruszkowaty, leżący głęboko w pośladku. Gdy jest napięty, potrafi uciskać nerw kulszowy i dawać objawy łudząco podobne do dyskopatii — to tak zwana rwa rzekoma.
Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach
Kolano przyciągane w stronę przeciwnego barku rozciąga gruszkowatego w pozycji, która nie obciąża kręgosłupa. Wersja leżąca jest łagodniejsza od siedzącej — od niej zaczynamy przy świeżych objawach.
glute bridge
Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach, kolana ugięte
Mocne pośladki stabilizują miednicę i odciążają dolny odcinek kręgosłupa — okolicę, z której rwa najczęściej się zaczyna. Mostek wzmacnia je w leżeniu, bez dociskania krążków międzykręgowych.
knee to chest
Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach
Łagodnie rozciąga dolną część pleców i pośladek, gdy okolica lędźwiowa sztywnieje po nocy lub długim siedzeniu. Przy rwie wykonuje się je ostrożnie, jedną nogą — przyciąganie obu naraz mocniej zgina kręgosłup.
Ilość serii i powtórzeń dobieramy indywidualnie na wizycie — po badaniu wiadomo, które ćwiczenia będą pracowały najlepiej.
Rwa kulszowa ma jedną żelazną zasadę: obserwujemy, dokąd wędruje ból. Jeśli podczas ćwiczenia wycofuje się z nogi w stronę pleców (centralizacja) — kierunek jest dobry. Prosimy przerwać ćwiczenia i skonsultować się, jeśli:
Przeprosty i inne ćwiczenia kierunkowe McKenziego dobieramy przy rwie wyłącznie po badaniu — u części pacjentów właściwy jest dokładnie odwrotny kierunek ruchu. Dlatego w tym zestawie celowo nie ma przeprostów w leżeniu na brzuchu.
Niepewność co do techniki to najczęstszy powód, dla którego ćwiczenia domowe nie działają. Na wizycie (50 minut, od 150 zł) badamy przyczynę dolegliwości, a potem przechodzimy zestaw razem na sali — z korektą techniki i rozpisanym planem serii i powtórzeń.
Tak, ale uważniej niż przy zwykłym bólu pleców — nerw nie lubi ani forsowania, ani całkowitego bezruchu. Łagodne ćwiczenia w pozycjach leżących i krótkie spacery zwykle pomagają już w fazie ostrej. Granicą jest ból schodzący w dół nogi.
Centralizacja to wycofywanie się bólu z nogi w stronę kręgosłupa — na przykład ból, który sięgał łydki, po ćwiczeniu kończy się na pośladku. To najlepszy pojedynczy wskaźnik, że wybrany ruch działa. Ruch wywołujący odwrotny efekt należy odstawić.
Intensywne rozciąganie tylnej strony uda, na przykład skłony do prostych nóg, często podrażnia nerw, zamiast pomagać. Bezpieczniejsze są neuromobilizacje — delikatne ruchy, w których nerw się przesuwa, a nie napina. Różnicę między jednym a drugim pokazujemy na wizycie.
Bo przy rwie ta sama liczba powtórzeń bywa za mała dla jednej osoby, a za duża dla innej — reakcja nerwu jest często opóźniona i pojawia się dopiero wieczorem. Liczbę serii i powtórzeń ustalamy po badaniu i uczymy, jak ją samodzielnie korygować w zależności od objawów.
Część z nich tak, ale przy potwierdzonej dyskopatii zestaw układa się inaczej i dobiera go fizjoterapeuta po badaniu. Najpewniejsza droga prowadzi przez badanie: sprawdzimy, czy źródłem ucisku jest krążek, czy napięty mięsień gruszkowaty, bo od tego zależy dobór ćwiczeń.
Opracowanie: zespół fizjoterapeutów Fizjointegry. Konsultacja merytoryczna: Joanna Makoye — fizjoterapeutka, terapia manualna. Opublikowano: 1 października 2026.
Treść tej strony ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania ani porady fizjoterapeuty lub lekarza. Przy silnym, narastającym bólu, drętwieniu lub innych niepokojących objawach prosimy najpierw o konsultację.
Salka do ćwiczeń i gabinety zabiegowe w centrum Nowego Targu, przy ul. Królowej Jadwigi 21.
Wizyta fizjoterapeutyczna trwa 50 minut i kosztuje od 150 zł — zaczyna się od badania, po którym dobieramy ćwiczenia oraz liczbę serii i powtórzeń do Pana lub Pani przypadku. Prowadzimy też ćwiczenia rehabilitacyjne pod okiem fizjoterapeuty (55 minut, 150 zł). Przyjmujemy w centrum Nowego Targu, przy ul. Królowej Jadwigi 21.
